Driving Licence वरील मोबाईल नंबर अपडेट कसा करायचा? mParivahan वरून लायसन्स तपासण्याची सोपी पद्धत
ड्रायव्हिंग लायसन्सवरील मोबाईल नंबर बदलला आहे? OTP येत नाही? मग काही मिनिटांत ऑनलाइन नंबर अपडेट करण्याची आणि mParivahan वरून लायसन्स तपासण्याची सोपी पद्धत जाणून घ्या.
तुमच्या ड्रायव्हिंग लायसन्सला जोडलेला मोबाईल नंबर बदलला आहे का? किंवा जुना नंबर बंद झाल्यामुळे तुम्हाला OTP येत नाही आहे? असं झालं की चलन, नूतनीकरण किंवा पत्ता बदलण्यासारख्या अनेक ऑनलाइन सेवा अडखळतात. आजच्या घडीला जवळपास प्रत्येक सरकारी वाहतूक सेवा मोबाईलवरील OTP पडताळणीवर चालते, त्यामुळे नोंदणीकृत नंबर अद्ययावत असणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे.
या लेखात आपण दोन महत्त्वाच्या गोष्टी सविस्तर पाहणार आहोत. पहिली म्हणजे Parivahan Sewa पोर्टलवरून ड्रायव्हिंग लायसन्सला नवीन मोबाईल नंबर कसा जोडायचा, आणि दुसरी म्हणजे mParivahan अॅपच्या मदतीने घरबसल्या तुमचे लायसन्स कसे तपासायचे. दोन्ही प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहेत आणि बहुतांश प्रकरणांत RTO कार्यालयात न जाताही पूर्ण करता येतात.
मोबाईल नंबर अपडेट करणे इतके महत्त्वाचे का आहे?
Parivahan पोर्टलची जवळपास प्रत्येक सेवा – मग ती लायसन्स नूतनीकरण असो, पत्ता बदल असो किंवा चलन भरणे असो – नोंदणीकृत मोबाईलवर पाठवलेल्या OTP शिवाय पूर्ण होत नाही. जुना नंबर बंद असेल किंवा दुसऱ्या कोणाकडे गेला असेल, तर महत्त्वाचे अलर्ट आणि नूतनीकरणाच्या सूचना तुमच्यापर्यंत पोहोचणार नाहीत.
याशिवाय, केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालयाने (MoRTH) अलीकडेच लायसन्सधारकांना Aadhaar च्या माध्यमातून मोबाईल नंबर अद्ययावत करण्याचे आवाहन केले आहे. Parivahan पोर्टलच्या मुख्य पानावर याबाबत स्पष्ट सूचना (बॅनर) दिसून येते. यामागचा उद्देश असा की, प्रत्येक नोंदीचा मोबाईल नंबर योग्य व्यक्तीचाच असावा, जेणेकरून फसवणूक टाळता येईल आणि सेवा अधिक सुरक्षित होतील.
ड्रायव्हिंग लायसन्सवर मोबाईल नंबर अपडेट करण्याची ऑनलाइन प्रक्रिया
खालील पद्धत Sarathi Parivahan पोर्टलद्वारे संपूर्ण भारतात लागू होते. काही राज्यांमध्ये किरकोळ फरक असू शकतो, पण मुख्य टप्पे सारखेच असतात.
- सर्वप्रथम अधिकृत संकेतस्थळ https://sarathi.parivahan.gov.in/ या पत्त्यावर जा.
- तुमचे लायसन्स ज्या राज्यातून काढले आहे, ते राज्य निवडा.
- “Others” या मेनूमध्ये जाऊन “Mobile Number Update” हा पर्याय निवडा.
- तुमचा लायसन्स क्रमांक आणि जन्मतारीख टाकून पुढे जा.
- आधार क्रमांक टाकल्यानंतर तुमच्या आधार-लिंक्ड मोबाईलवर OTP येईल.
- OTP टाकून पडताळणी पूर्ण करा आणि नवीन मोबाईल नंबर व त्यामागचे कारण नमूद करा.
- अर्ज सादर केल्यानंतर तुम्हाला एक अर्ज संदर्भ क्रमांक (Application Reference Number) मिळेल, तो जपून ठेवा.
बहुतांश राज्यांमध्ये ही प्रक्रिया मोफत असून काही राज्यांमध्ये ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध नसल्यास संबंधित RTO कार्यालयात प्रत्यक्ष जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करावी लागू शकते. OTP पडताळणी झाल्यावर काही मिनिटांतच नंबर अपडेट होतो. काही वेळा सर्व्हरवरील गर्दीमुळे अपडेट होण्यास 24 तासांपर्यंत वेळ लागू शकतो.
Driving Licence मोबाईल नंबर अपडेट करताना लागणारी कागदपत्रे
- Driving Licence Number
- Aadhaar Number
- Aadhaar शी लिंक असलेला मोबाईल नंबर
- Date of Birth (जन्मतारीख)
आधार लिंक नसेल तर काय करावे?
जर तुमचा सध्याचा मोबाईल नंबर आधारशी जोडलेला नसेल, तर ऑनलाइन OTP पडताळणी होऊ शकत नाही. अशा परिस्थितीत जवळच्या RTO कार्यालयात जाऊन ओळखपत्र आणि आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज करावा लागतो. RTO मधून हा बदल सहसा त्वरित होतो, पण काही ठिकाणी 24 ते 48 तास लागू शकतात.
mParivahan अॅपवरून ड्रायव्हिंग लायसन्स कसे तपासावे?
mParivahan हे केंद्र सरकारच्या रस्ते वाहतूक मंत्रालयाने विकसित केलेले अधिकृत अॅप आहे. हे Android आणि iOS दोन्हीवर मोफत उपलब्ध आहे आणि मराठीसह अनेक भाषांमध्ये वापरता येते. लायसन्स तपासण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा.
- Google Play Store किंवा App Store वरून mParivahan अॅप डाउनलोड करा.
- अॅप उघडून तुमचे राज्य निवडा.
- वरच्या बाजूला असलेल्या तुमच्या नावावर क्लिक करा आणि “My DL” हा पर्याय निवडा.
- तुमचा ड्रायव्हिंग लायसन्स क्रमांक आणि जन्मतारीख टाका.
- काही सेकंदांतच तुमची लायसन्सची संपूर्ण माहिती स्क्रीनवर दिसेल, ज्यामध्ये वैधता, वाहन श्रेणी आणि सद्यस्थिती यांचा समावेश असतो.
एकदा लायसन्स अॅपमध्ये जोडले की त्याची डिजिटल प्रत आणि QR कोड आवत्यकतेनुसार वाहतूक पोलिसांना दाखवता येतो. mParivahan किंवा DigiLocker मधील डिजिटल Driving Licence ही भारत सरकारने मान्य केलेली डिजिटल प्रत आहे आणि Motor Vehicles Act अंतर्गत अनेक ठिकाणी मूळ परवान्याइतकीच ग्राह्य धरली जाते. मात्र स्थानिक अंमलबजावणीच्या परिस्थितीनुसार अधिकाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करावे.
लायसन्स अर्जाची स्थिती (Status) कशी तपासावी?
नवीन लायसन्ससाठी अर्ज केला असेल आणि प्रगती जाणून घ्यायची असेल, तर Parivahan Sewa पोर्टलवरील “Application Status” या पर्यायाचा वापर करता येतो. यासाठी अर्ज क्रमांक, जन्मतारीख आणि कॅप्चा टाकावा लागतो. यानंतर “अंडर प्रोसेसिंग”, “अॅप्रूव्हड” किंवा “डिस्पॅच्ड” यासारखी सद्यस्थिती दिसते. हीच सुविधा mParivahan अॅपमध्येही उपलब्ध आहे.
सर्वसामान्य चुका ज्या टाळायला हव्यात
अनेक वापरकर्ते घाईघाईत चुकीचा लायसन्स क्रमांक किंवा जन्मतारीख टाकतात, ज्यामुळे OTP येत नाही किंवा अर्ज नाकारला जातो. काहीजण आधार-लिंक्ड नंबर ऐवजी सध्या वापरात असलेला दुसराच नंबर टाकतात, ज्यामुळे पडताळणी अयशस्वी होते. अर्ज सादर केल्यानंतर संदर्भ क्रमांक न जपल्यास स्थिती तपासणे कठीण होते, त्यामुळे तो स्क्रीनशॉट घेऊन ठेवावा.
महत्त्वाच्या टिप्स
- मोबाईल नंबर अपडेट करताना नेहमी अधिकृत संकेतस्थळ parivahan.gov.in किंवा sarathi.parivahan.gov.in यांचाच वापर करा.
- कोणत्याही खासगी वेबसाइटवर लायसन्स क्रमांक किंवा आधार माहिती शेअर करू नका.
- mParivahan अॅप हे अधिकृत सरकारी अॅप असल्याने डिजिटल लायसन्स सुरक्षित ठेवण्यासाठी योग्य पर्याय आहे.
- अपडेटनंतर मिळालेली पुष्टीकरण SMS जपून ठेवा, भविष्यात पुराव्यासाठी उपयोगी पडेल.
निष्कर्ष
ड्रायव्हिंग लायसन्सला योग्य मोबाईल नंबर जोडलेला असणे ही आता केवळ सोय नसून गरज बनली आहे. Sarathi Parivahan पोर्टलवरून काही मिनिटांत ही प्रक्रिया पूर्ण करता येते, आणि Aadhaar लिंक नसल्यास RTO कार्यालयाचा पर्यायही उपलब्ध आहे. त्याचबरोबर mParivahan अॅपमुळे लायसन्स तपासणे, त्याची डिजिटल प्रत जवळ बाळगणे आणि अर्जाची स्थिती पाहणे हे सर्व एका क्लिकवर शक्य झाले आहे.
तुमचा मोबाईल नंबर आजच तपासा आणि गरज असल्यास वेळेत अपडेट करा, जेणेकरून कोणतीही सरकारी सूचना चुकणार नाही. जर तुमच्या Driving Licence वर जुना मोबाईल नंबर असेल, तर तो शक्य तितक्या लवकर अपडेट करा. त्यामुळे OTP, नूतनीकरण, चलन आणि इतर ऑनलाइन सेवांचा वापर कोणत्याही अडचणीशिवाय करता येईल.
आपल्याला ही माहिती उपयुक्त वाटली असल्यास खाली कमेंट करून तुमचा अनुभव शेअर करा. हा लेख इतरांसोबतही शेअर करा आणि अशाच उपयुक्त सरकारी सेवा माहितीसाठी Mahiti In Marathi सोबत जोडलेले रहा.
FAQs
1. ड्रायव्हिंग लायसन्सवर मोबाईल नंबर अपडेट करण्यासाठी पैसे लागतात का? बहुतांश राज्यांमध्ये ही सेवा मोफत आहे, मात्र काही राज्यांत किरकोळ प्रक्रिया शुल्क आकारले जाऊ शकते.
2. मोबाईल नंबर अपडेट झाल्यावर लगेच परिणाम दिसतो का? होय, OTP पडताळणी झाल्यावर बहुतांश वेळा त्वरित अपडेट होते, पण काही वेळा 24 तासांपर्यंत वेळ लागू शकतो.
3. आधार लिंक नसेल तर मोबाईल नंबर बदलता येतो का? अशा स्थितीत ऑनलाइन प्रक्रिया शक्य नसते, त्यामुळे जवळच्या RTO कार्यालयात प्रत्यक्ष जाऊन अर्ज करावा लागतो.
4. एकाच मोबाईल नंबरने अनेक वाहने किंवा लायसन्स लिंक करता येतात का? होय, एकच मोबाईल नंबर एकापेक्षा जास्त वाहनांशी किंवा नोंदींशी जोडता येतो.
5. mParivahan अॅपवरील डिजिटल लायसन्स कायदेशीर वैध आहे का? होय. mParivahan किंवा DigiLocker मधील डिजिटल Driving Licence ही भारत सरकारने मान्य केलेली डिजिटल प्रत आहे आणि अनेक अधिकृत ठिकाणी ग्राह्य धरली जाते.
6. लायसन्स अर्जाची स्थिती वाहन क्रमांकावरून तपासता येते का? नाही, यासाठी अर्ज क्रमांक किंवा लायसन्स क्रमांक आवश्यक असतो; वाहन क्रमांकावरून लायसन्स स्थिती तपासता येत नाही.
7. mParivahan अॅप कोणत्या भाषांमध्ये उपलब्ध आहे? हे अॅप हिंदी, इंग्रजीसह मराठी आणि इतर अनेक भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध आहे.
8. मोबाईल नंबर अपडेट करण्यासाठी Aadhaar आवश्यक आहे का? ऑनलाइन प्रक्रियेसाठी बहुतेक प्रकरणांमध्ये Aadhaar पडताळणी आवश्यक असते. Aadhaar लिंक नसल्यास RTO कार्यालयात जावे लागू शकते.
9. mParivahan आणि DigiLocker यापैकी कोणते चांगले? दोन्ही सरकारी प्लॅटफॉर्म आहेत. दोन्हीवरील डिजिटल Driving Licence अधिकृत असून वापरकर्ता आपल्या सोयीप्रमाणे कोणताही पर्याय वापरू शकतो.
Internal Lining Suggestions
External References
- Parivahan Sewa अधिकृत संकेतस्थळ: https://parivahan.gov.in
- Sarathi Parivahan अधिकृत सेवा: https://sarathi.parivahan.gov.in
- रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (MoRTH): https://morth.nic.in
#ड्रायव्हिंगलायसन्स #mParivahan #SarathiParivahan #RTOसेवा #डिजिटलइंडिया #MahitiInMarathi




