Voter ID Form 8 Online Apply: मतदार कार्ड दुरुस्ती अर्ज 2026

Voter ID Correction: मतदार ओळखपत्र दुरुस्तीची संपूर्ण ऑनलाईन प्रक्रिया (फॉर्म 8)

Voter ID Form 8 Online Apply कसा करायचा? नाव, पत्ता, जन्मतारीख दुरुस्तीसाठी Form 8 अर्ज प्रक्रिया, कागदपत्रे, स्टेटस आणि अधिकृत लिंक जाणून घ्या.

Voter ID Form 8 Online Apply: मतदार ओळखपत्र दुरुस्ती 2026

मतदार ओळखपत्रातील नाव, पत्ता, जन्मतारीख किंवा इतर तपशील चुकीचा असल्यास Form 8 द्वारे ऑनलाइन दुरुस्ती करता येते. या लेखात Voter ID Form 8 Online Apply करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे, अर्जाचा स्टेटस आणि अधिकृत लिंक सोप्या मराठीत जाणून घेऊया.

Voter ID Correction: मतदार ओळखपत्र दुरुस्तीची संपूर्ण ऑनलाईन प्रक्रिया (Form 8) — 2026 अपडेट

Voter ID Form 8 Online Apply कसा करायचा? नाव, पत्ता, जन्मतारीख दुरुस्तीसाठी Form 8 अर्ज प्रक्रिया, कागदपत्रे, स्टेटस, पोर्टलचे नवीन नाव आणि सध्या सुरू असलेल्या SIR (Special Intensive Revision) चा तुमच्या अर्जावर काय परिणाम होतो, हे सोप्या मराठीत जाणून घ्या.

महत्त्वाची सूचना (सप्टेंबर 2026): निवडणूक आयोगाने पूर्वीचे NVSP हे नाव बदलून पोर्टलला आता Voters’ Services Portal (VSP) असे संबोधले जाते. वेबसाईट लिंक तीच आहे — voters.eci.gov.in. तसेच, सध्या महाराष्ट्रात मतदार यादीचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision – SIR) 2026 सुरू आहे, ज्याचा थेट परिणाम Form 8 दुरुस्ती प्रक्रियेवर होतो आहे. याबाबतचे संपूर्ण अपडेट लेखात पुढे दिले आहे.

1. मतदार ओळखपत्रातील नोंदी दुरुस्त करणे किती महत्त्वाचे आहे?

नमस्कार! सरकारी कागदपत्रे आणि त्यातील नोंदी यांचे आपल्या दैनंदिन जीवनात किती महत्त्व आहे, याची आपल्याला कल्पना आहेच. आधार कार्ड असो, पॅन कार्ड असो किंवा आपले सर्वात महत्त्वाचे ओळखपत्र—मतदार ओळखपत्र (Voter ID Card or EPIC). परंतु अनेकदा अर्ज करताना किंवा डेटा एंट्रीमध्ये काही चुका राहून जातात. नाव, पत्ता, नातेवाईकाचे नाव किंवा जन्मतारीख यांसारख्या नोंदींमध्ये झालेली ही लहानशी चूक भविष्यात मोठा अडथळा निर्माण करू शकते.

तुमचे मतदार ओळखपत्र (EPIC) केवळ मतदानाचा हक्क सिद्ध करण्यासाठीच नाही, तर ते एक वैध आणि सार्वत्रिकरित्या स्वीकारले जाणारे शासकीय ओळखपत्र आहे. जर या कार्डवरील तपशील तुमच्या इतर कागदपत्रांशी (उदा. आधार, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स) जुळत नसतील, तर तुम्हाला शासकीय योजना, बँक व्यवहार किंवा इतर महत्त्वाच्या ‘केवायसी’ (KYC) कामांमध्ये अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. यामुळे, तुमच्या मतदार कार्डावरील नोंदी अचूक असणे अत्यंत आवश्यक आहे.

या समस्येवर उपाय म्हणून, भारतीय निवडणूक आयोगाने (ECI) नागरिकांना त्यांच्या मतदार यादीतील नोंदी दुरुस्त करण्यासाठी एक सोपा आणि डिजिटल मार्ग उपलब्ध करून दिला आहे — फॉर्म ८ (Form 8). आज आपण याच फॉर्म ८ च्या माध्यमातून मतदार ओळखपत्र दुरुस्तीची संपूर्ण ऑनलाईन प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे आणि 2026 मधील ताजे बदल याची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.

2. फॉर्म ८ (Form 8) काय आहे आणि कोण अर्ज करू शकतो?

फॉर्म ८ हा निवडणूक आयोगाने (ECI) नागरिकांसाठी तयार केलेला एक बहुउद्देशीय अर्ज आहे. या एकाच अर्जाद्वारे मतदार यादीतील नोंदींशी संबंधित अनेक समस्यांचे निराकरण केले जाते.

2.1. फॉर्म ८ चे बहुउद्देशीय स्वरूप

फॉर्म ८ चा वापर चार वेगवेगळ्या प्रकारच्या सेवांसाठी वापरला जातो:

• निवासस्थान बदलणे (Shifting of Residence): विधानसभा मतदारसंघाच्या आत किंवा बाहेर नवीन ठिकाणी राहायला गेल्यास पत्ता बदलण्यासाठी.
• नोंदींमध्ये दुरुस्ती करणे (Correction of Entries): नाव, पत्ता, वय, लिंग, नातेवाईकाचे नाव किंवा छायाचित्र यासारख्या नोंदी दुरुस्त करण्यासाठी — हा सर्वात महत्त्वाचा पर्याय.
• नवीन EPIC कार्ड मिळवणे (Issue of Replacement EPIC): कार्ड हरवले, खराब झाले किंवा दुरुस्तीनंतर नवीन कार्ड हवे असल्यास.
• अपंग म्हणून चिन्हांकित करणे (Marking of PwD): दिव्यांग अर्जदाराची नोंद मतदार यादीत करण्यासाठी.

केवळ नावाची स्पेलिंग, जन्मतारीख किंवा पत्ता दुरुस्त करायचा असल्यास ‘Correction of Entries in Existing Electoral Roll’ हा पर्याय निवडावा.

2.2. पात्रतेचे नियम आणि अर्ज करण्याची अट

फॉर्म ८ भरण्यापूर्वी अर्जदार मतदार यादीमध्ये नोंदणीकृत असणे अनिवार्य आहे. नवीन नोंदणीसाठी फॉर्म ६ वापरला जातो. फॉर्म ८ केवळ स्वतःच्या (Self) नोंदीमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी दाखल केला जाऊ शकतो — दुसऱ्या व्यक्तीसाठी नाही.

2.3. दुरुस्तीसाठी शुल्क

मतदार ओळखपत्रातील नोंदी दुरुस्त करण्याची संपूर्ण ऑनलाईन प्रक्रिया पूर्णपणे शुल्कमुक्त (Free of Cost) आहे. मात्र दुरुस्ती मंजूर झाल्यावर नवीन भौतिक EPIC कार्ड (Replacement EPIC) हवे असल्यास काही राज्यांत सुमारे २५/- रुपये नाममात्र शुल्क लागू शकते.

3. ऑनलाईन फॉर्म ८ भरण्याची सविस्तर प्रक्रिया (Voters’ Services Portal / VSP)

पूर्वी हे पोर्टल NVSP (National Voters’ Service Portal) म्हणून ओळखले जात असे. आता निवडणूक आयोगाने त्याचे नामकरण Voters’ Services Portal (VSP) असे केले आहे, पण वेबसाईट पत्ता तोच आहे: voters.eci.gov.in. ‘Voter Helpline App’ द्वारेही अर्ज करता येतो.

3.1. ऑनलाईन अर्जासाठी पूर्वतयारी

• तुमचा आधार क्रमांक आणि मोबाईल नंबर
• तुमचा विद्यमान EPIC क्रमांक
• दुरुस्तीसाठी लागणाऱ्या कागदपत्रांच्या स्पष्ट, स्कॅन केलेल्या प्रती (PDF/JPEG)

3.2. ऑनलाईन स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शक

1. पोर्टलवर प्रवेश आणि लॉगिन: voters.eci.gov.in उघडा किंवा ‘Voter Helpline App’ मध्ये मोबाईल नंबर व OTP द्वारे लॉगिन करा.
2. फॉर्म ८ निवडा: ‘Correction of Entries in Electoral Roll’ विभागात जाऊन ‘Form 8’ निवडा.
3. अर्जदाराचा तपशील: ‘Self’ पर्याय निवडून ‘Submit’ करा.
4. दुरुस्तीचा उद्देश निश्चित करा: ‘Correction of Entries in Existing Electoral Roll’ निवडा.
5. मतदारसंघ तपासा: राज्य, जिल्हा, मतदारसंघ तपशील अचूक असल्याची खात्री करा.
6. आधार आणि संपर्क माहिती: आधार क्रमांक नसल्यास ‘I am not able to furnish my Aadhaar Number’ टिक करून पुढे जाता येते.
7. दुरुस्त करावयाची नोंद निवडा: एकाच अर्जात एकापेक्षा जास्त नोंदी दुरुस्त करता येतात.
8. नवीन, अचूक तपशील भरा: इंग्रजी आणि मराठी दोन्हीत काळजीपूर्वक भरा.
9. कागदपत्र अपलोड करा: स्व-साक्षांकित (Self-attested) स्कॅन कॉपी अपलोड करा.
10. घोषणापत्र आणि सबमिशन: कॅप्चा भरून अर्ज सबमिट करा.
11. रेफरन्स आयडी जतन करा: भविष्यातील ट्रॅकिंगसाठी हा नंबर सुरक्षित ठेवा.

3.3. महाराष्ट्रात सध्या सुरू असलेले SIR 2026 आणि त्याचा Form 8 वर होणारा परिणाम

सप्टेंबर 2026 मध्ये महाराष्ट्रात मतदार यादीचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision – SIR) 2026 सुरू आहे. निवडणूक आयोगाच्या 19 ऑगस्ट 2026 रोजीच्या सुधारित वेळापत्रकानुसार सध्याची स्थिती अशी आहे:

याचा अर्थ काय? SIR कालावधीत मसुदा यादीत तुमच्या नोंदीत नाव, पत्ता, जन्मतारीख यासंबंधी चूक आढळल्यास, तीच दुरुस्ती Form 8 वापरून दावे-हरकती कालावधीत (30 सप्टेंबर 2026 पर्यंत) दाखल करावी लागते, जेणेकरून ती अंतिम यादीत समाविष्ट होईल. नवीन नावनोंदणीसाठी Form 6 आणि एखादी नोंद वगळण्यासाठी/हरकतीसाठी Form 7 वापरला जातो.

त्यामुळे सध्या महाराष्ट्रातील मतदारांनी:

• मसुदा यादीत आपले नाव व तपशील voters.eci.gov.in वर तपासावेत.
• तपशील चुकीचा आढळल्यास 30 सप्टेंबर 2026 च्या आत Form 8 द्वारे दुरुस्ती अर्ज दाखल करावा.
• ही मुदत सामान्य (SIR व्यतिरिक्तच्या) काळात वर्षभर उपलब्ध असलेल्या Form 8 सुविधेपेक्षा वेगळी आणि वेळेच्या दृष्टीने अधिक महत्त्वाची आहे, कारण अंतिम यादीत समावेश याच कालावधीतील दुरुस्तीवर अवलंबून आहे.

(स्रोत: निवडणूक आयोगाचे सुधारित वेळापत्रक व मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांची अधिसूचना — दोन्ही आकडेवारी वेळोवेळी बदलू शकते, त्यामुळे अद्ययावत तारखांसाठी अधिकृत पोर्टल तपासावे.)

4. महत्त्वाचे पुरावे आणि कागदपत्रे तपासणी यादी

4.1. वयाच्या पुराव्यासाठीचे विशेष नियम

• 18 ते 21 वयोगट: जन्मतारखेचा वैध पुरावा (जन्म प्रमाणपत्र, शाळेचा दाखला, 10वी/8वी/5वीची गुणपत्रिका) सादर करणे अनिवार्य.
• 21 वर्षांवरील नागरिक: वयाच्या पुराव्यासाठी कागदपत्रे सादर करण्याची सक्ती नाही; अर्जदाराचे घोषणापत्र (Declaration of Age) पुरेसे मानले जाते.

4.2. दुरुस्तीनुसार आवश्यक कागदपत्रे

5. अर्जाचा मागोवा, पडताळणी आणि नामंजुरीची कारणे

5.1. अर्जाची स्थिती तपासणे आणि प्रक्रियेचा कालावधी

रेफरन्स आयडी वापरून VSP पोर्टलवर ‘Track Application Status’ मध्ये स्थिती तपासता येते. सर्वसाधारण (SIR व्यतिरिक्त) काळात कागदपत्र पडताळणी व ERO मंजुरीनंतर दुरुस्तीस साधारणपणे 2 ते 4 आठवड्यांचा कालावधी लागतो. मात्र SIR सारख्या विशेष मोहिमेदरम्यान वरील तक्त्यात दिलेले स्वतंत्र वेळापत्रक लागू होते.

5.2. पडताळणी प्रक्रिया आणि अधिकाऱ्यांची भूमिका

तुमचा अर्ज ERO कडे जातो → BLO फील्ड स्तरावर पडताळणी करतात (विशेषतः पत्ता बदलासाठी प्रत्यक्ष भेट) → BLO अहवालानंतर ERO अंतिम मंजुरी (Accepted/Rejected) देतात.

5.3. अर्ज नामंजूर होण्याची सामान्य कारणे आणि कायदेशीर बाबी

• अपूरे किंवा अस्पष्ट कागदपत्रे
• अर्जातील व पुराव्यातील माहिती न जुळणे
• डुप्लिकेट नोंदी (आधी Form 7 भरलेला नसल्यास)
• खोटी घोषणा

फॉर्म ८ मध्ये खोटी माहिती देणे Representation of the People Act, 1950 च्या कलम 31 नुसार दंडनीय अपराध आहे.

6. सामान्य अडचणी आणि तज्ज्ञ उपाययोजना

(येथे संबंधित लेखाची internal link जोडता येईल — उदा. PAN Card सुधारणा ऑनलाईन, आधार कार्ड अपडेट: प्रक्रिया शुल्क नियम, Ration Card Update Maharashtra)

7. निष्कर्ष आणि पुढील कार्यवाही

मतदार ओळखपत्रातील नोंदी अचूक करणे ही एका जबाबदार नागरिकाची मूलभूत जबाबदारी आहे. Form 8 आणि निवडणूक आयोगाच्या VSP पोर्टलमुळे ही प्रक्रिया आता पूर्वीपेक्षा सोपी झाली आहे. सध्या महाराष्ट्रात SIR 2026 सुरू असल्याने, मसुदा यादीतील तुमच्या नोंदी 30 सप्टेंबर 2026 पूर्वी तपासून आवश्यक दुरुस्ती Form 8 द्वारे वेळेत दाखल करणे विशेष महत्त्वाचे आहे.

8. Frequently Asked Questions (FAQs)

1. मतदार ओळखपत्र दुरुस्तीसाठी कोणता फॉर्म वापरावा लागतो? उत्तर: फॉर्म ८ (Form 8). याचा वापर पत्ता बदलणे, डुप्लिकेट कार्ड मिळवणे किंवा PwD नोंदणीसाठीही होतो.

2. NVSP पोर्टलचे नाव बदलले आहे का? उत्तर: होय. आता त्याला Voters’ Services Portal (VSP) म्हटले जाते. वेबसाईट पत्ता तोच आहे — voters.eci.gov.in.

3. फॉर्म ८ भरण्यासाठी कोणते कागदपत्रे आवश्यक आहेत? उत्तर: दुरुस्तीनुसार आधार कार्ड, पॅन कार्ड, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा शाळेचा दाखला (जन्मतारखेसाठी). सर्व कागदपत्रे सेल्फ-अटेस्टेड व स्पष्ट स्कॅन केलेली असावीत.

4. वयाच्या पुराव्यासाठी कोणते नियम लागू आहेत? उत्तर: फक्त 18 ते 21 वर्षे वयोगटासाठी वयाचा पुरावा अनिवार्य आहे. 21 वर्षांवरील अर्जदारांना घोषणापत्र पुरेसे आहे.

5. वोटर आयडी दुरुस्तीसाठी किती शुल्क लागते? उत्तर: Form 8 द्वारे नोंदी दुरुस्त करणे मोफत आहे. नवीन प्लास्टिक EPIC कार्डसाठी काही ठिकाणी 25/- रुपये नाममात्र शुल्क लागू शकते.

6. अर्ज सबमिट केल्यानंतर किती दिवसांत दुरुस्ती होते? उत्तर: सर्वसाधारण काळात 2 ते 4 आठवडे. SIR सारख्या विशेष मोहिमेदरम्यान त्या मोहिमेचे स्वतंत्र वेळापत्रक लागू होते.

7. सध्या महाराष्ट्रात SIR 2026 चा Form 8 वर काय परिणाम आहे? उत्तर: SIR अंतर्गत मसुदा यादीतील नोंद दुरुस्त करायची असल्यास ती दुरुस्ती Form 8 द्वारे दावे-हरकती कालावधीत, म्हणजे 30 सप्टेंबर 2026 पूर्वी, दाखल करावी लागते; अन्यथा ती अंतिम यादीत (4 नोव्हेंबर 2026) प्रतिबिंबित होणार नाही.

8. जर अर्ज नामंजूर (Rejected) झाला तर काय करावे? उत्तर: ERO कडून नामंजुरीचे कारण कळवले जाते. ते दुरुस्त करून योग्य कागदपत्रांसह पुन्हा अर्ज करता येतो.

9. पत्त्याची दुरुस्ती करायची असून नवीन मतदारसंघात राहायला गेलो असेल तर फॉर्म ८ वापरावा की फॉर्म ६? उत्तर: दोन्ही स्थितीत निवासस्थान बदलण्यासाठी (Shifting of Residence) फॉर्म ८ चाच पर्याय निवडावा लागतो.

10. दुरुस्तीनंतर नवीन प्लास्टिक कार्ड (EPIC) मिळेल का? उत्तर: होय, दुरुस्ती मंजूर झाल्यावर नवीन तपशीलांसह नवीन EPIC कार्ड जारी केले जाते; जुने कार्ड ERO कडे परत करावे लागते.

9. Internal Linking Suggestions

• SIR 2026 महाराष्ट्र: मसुदा मतदार यादीत तुमचे नाव कसे तपासाल? संपूर्ण मार्गदर्शकSIR 2026 महाराष्ट्र: मसुदा मतदार यादीत तुमचे नाव कसे तपासाल? संपूर्ण मार्गदर्शक
• PAN कार्ड ऑनलाइन कसे काढावे 2026
• PAN Card सुधारणा ऑनलाईन 
• आधार कार्ड अपडेट: प्रक्रिया, शुल्क, नियम 
• आधार कार्डशी पॅन कार्ड लिंक कसे करावे
• Ration Card Update Maharashtra 

10. External Authoritative Sources

• Election Commission of India, Voters’ Services Portal: https://voters.eci.gov.in/
• Election Commission of India — Voters’ Services Portal माहिती पान: https://www.eci.gov.in/voters-services-portal
• मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालय, महाराष्ट्र — SIR 2026 मसुदा यादी अधिसूचना (31.08.2026): https://ceoelection.maharashtra.gov.in/Downloads/PDF/Notification/Press%20Note%20English_31.08.2026%20Draft%20Roll.pdf
• मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालय, महाराष्ट्र (मुख्य वेबसाईट): https://ceoelection.maharashtra.gov.in/ceo/