Property Card म्हणजे काय? ऑनलाइन Property Card कसे पाहावे.

Property Card म्हणजे काय? ऑनलाइन Property Card कसे पाहावे (महाराष्ट्र)

शहरात फ्लॅट, प्लॉट किंवा दुकान घ्यायला गेलात आणि बँकेने किंवा वकिलाने “प्रॉपर्टी कार्ड आणा” असे सांगितले, तर बरेच जण गोंधळतात. गावाकडे आपण 7/12 उताऱ्याशी परिचित असतो, पण शहरी भागात तोच उतारा चालत नाही. तिथे मिळकतीची नोंद ज्या कागदावर असते, त्याला Property Card, म्हणजेच मालमत्ता पत्रक (काही ठिकाणी मिळकत पत्रिका किंवा PR Card) म्हणतात.

खुशखबर अशी की हा कागद मिळवण्यासाठी आता सिटी सर्व्हे कार्यालयाच्या चकरा माराव्या लागत नाहीत. घरबसल्या मोबाईलवरून तो पाहता येतो. फक्त “पाहणे” आणि “बँक किंवा कोर्टात चालणारी प्रत मिळवणे” यात फरक आहे, तो खाली स्पष्ट केला आहे.

(माहिती 29 सप्टेंबर 2026 रोजी अधिकृत पोर्टल व बातम्यांतून पडताळली आहे. शुल्क व सुविधा बदलू शकतात, त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी पोर्टलवर खात्री करा.)

Property Card म्हणजे काय?

Property Card हा शहरी किंवा नगर भूमापन (City Survey) क्षेत्रातील मिळकतीचा शासकीय अभिलेख आहे. महाराष्ट्रात हे रेकॉर्ड जमाबंदी आयुक्त व संचालक, भूमी अभिलेख यांच्या अखत्यारीतील सिटी सर्व्हे कार्यालयाकडे असते. शहरातील प्रत्येक मिळकतीला एक CTS क्रमांक (City Survey Number) दिलेला असतो. जसे ग्रामीण जमिनीला गट किंवा सर्व्हे नंबर असतो, तसाच हा शहरातील मिळकतीचा ओळख क्रमांक.

सोप्या भाषेत: 7/12 शेतजमिनीसाठी, Property Card शहरी मिळकतीसाठी.

साधारणपणे या कार्डावर पुढील प्रकारची माहिती असते. प्रत्यक्ष कार्डावरील तपशील गाव, पेठ व कार्यालयानुसार थोडा वेगळा दिसू शकतो.

• CTS क्रमांक, गाव किंवा पेठ/वॉर्डचे नाव
• मिळकतीचे क्षेत्रफळ आणि चतुःसीमा
• मालकाचे किंवा धारकाचे नाव आणि धारणाधिकार
• बोजा (कर्ज, गहाणखत इत्यादी) असल्यास त्याची नोंद
• फेरफार म्हणजे मालकी बदलाच्या नोंदी

Property Card आणि 7/12 उतारा: फरक काय?

7/12 आणि 8अ ऑनलाइन कसे काढायचे हे वेगळ्या लेखात दिले आहे: ऑनलाईन 7/12 आणि 8अ उतारा Download.

Property Card कधी लागते?

• फ्लॅट, प्लॉट किंवा दुकान खरेदी करताना विक्रेत्याच्या नावाची खात्री करण्यासाठी
• गृहकर्ज किंवा Loan Against Property घेताना बँकेला मिळकतीची कागदपत्रे द्यायला
• वारसा, बक्षीसपत्र किंवा विक्रीनंतर फेरफार (नाव नोंदणी) करताना
• मिळकतीवर बोजा आहे का, हे तपासण्यासाठी
• कोर्ट किंवा सरकारी कार्यालयातील अर्जासोबत पुरावा म्हणून

एक गोष्ट मात्र लक्षात ठेवा: Property Card म्हणजे मालकीचा अंतिम पुरावा नाही. ते शासकीय नोंदीचे रेकॉर्ड आहे. मालकी हस्तांतरणासाठी नोंदणीकृत खरेदीखत लागतेच, आणि त्यानंतर कार्डावरील नाव बदलले जाते. मोठा व्यवहार करत असाल तर कार्डासोबत खरेदीखत, Index II आणि वकिलाचा टायटल रिपोर्ट तपासणे शहाणपणाचे ठरते.

ऑनलाइन Property Card कसे पाहावे?

दोन मार्ग आहेत. आधी तुम्हाला काय हवे आहे ते ठरवा.

मोफत प्रत फक्त संदर्भासाठी आहे. अधिकृत कामासाठी digitally signed प्रतच वापरा. तिचे शुल्क अनेक स्रोतांमध्ये ₹15 दिसते. पोर्टलवर पैसे भरताना दिसणारी रक्कमच अंतिम धरा.

पद्धत 1: मोफत पाहण्यासाठी (Mahabhulekh)

1. bhulekh.mahabhumi.gov.in उघडा.
2. तुमचा विभाग निवडा.
3. 7/12 ऐवजी मालमत्ता पत्रक (Property Card) हा पर्याय निवडा.
4. जिल्हा, सिटी सर्व्हे कार्यालय आणि गाव किंवा पेठ निवडा.
5. CTS क्रमांक किंवा मालकाच्या नावाने शोधा.
6. कॅप्चा टाकल्यावर कार्ड स्क्रीनवर दिसेल.

पद्धत 2: बँक व कोर्टासाठी Digitally Signed Property Card

1. digitalsatbara.mahabhumi.gov.in वर जा. मुख्य mahabhumi.gov.in साइटवरील Premium Services मधूनही येथे पोहोचता येते.
2. नवीन असाल तर मोबाईल नंबरने नोंदणी करा. तोच अकाउंट सही केलेल्या 7/12, 8अ आणि फेरफारसाठीही चालतो.
3. लॉगिन करून वॉलेट रिचार्ज करा.
4. Property Card पर्याय निवडून जिल्हा, सिटी सर्व्हे कार्यालय आणि CTS क्रमांक भरा.
5. शुल्क भरल्यावर सही केलेला PDF डाउनलोड करा.

या पोर्टलवरील अधिकृत सूचनेनुसार डिजिटल स्वाक्षरीत 7/12 आणि Property Card सर्व शासकीय व कायदेशीर बाबींसाठी वापरता येतो. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी 4 डिसेंबर 2025 रोजी अशा डिजिटल प्रतींना पूर्ण कायदेशीर मान्यता असल्याचे जाहीर केल्याचेही वृत्तांत आहे. त्यामुळे तलाठी किंवा अधिकाऱ्याची वेगळी सही-शिक्क्याची प्रत मागण्याची गरज नसावी. तरीही एखाद्या बँकेने किंवा कार्यालयाने अडवणूक केल्यास पोर्टलवरील सूचनेचा संदर्भ द्या.

टीप: कागदी प्रमाणित प्रत हवी असल्यास संबंधित सिटी सर्व्हे कार्यालयात CTS क्रमांकासह अर्ज करावा लागतो. त्याचे शुल्क कार्यालयानुसार वेगळे असू शकते, म्हणून तिथेच विचारा.

CTS क्रमांक माहीत नसेल तर?

• तुमच्या खरेदीखतात किंवा Index II मध्ये CTS क्रमांक सहसा दिलेला असतो.
• मालमत्ता कराच्या पावतीवर किंवा जुन्या Property Card च्या प्रतीवर तो असू शकतो.
• Mahabhulekh वर मालकाच्या नावाने शोधण्याचाही पर्याय आहे.
• mahabhumi.gov.in वर CTS किंवा सर्व्हे नंबर शोधण्याची सुविधा (Find CTS/Survey Number) सूचीबद्ध आहे.

कार्ड सापडत नाही किंवा चुकीचे दिसते? सामान्य अडचणी

शोधात रेकॉर्ड येत नाही. गाव किंवा पेठेचे नाव चुकीचे निवडले जाते, हे सर्वात सामान्य कारण. सिटी सर्व्हे कार्यालय आणि पेठ पुन्हा तपासा. काही जुन्या नोंदी अजूनही डिजिटल झालेल्या नसतात, तेव्हा कार्यालयात संपर्क करावा लागतो.

नाव जुन्या मालकाचेच दिसते. खरेदीखत नोंदणीनंतर मालकी बदलाचा अर्ज (फेरफार) केल्याशिवाय कार्डावरील नाव बदलत नाही. महाराष्ट्रात mahabhumi.gov.in वर PR Card mutation साठी स्वतंत्र ऑनलाइन अर्जाची सुविधा (EPSIT) सूचीबद्ध आहे.

नावाच्या स्पेलिंगमध्ये फरक. मराठी नावाचे स्पेलिंग वेगळे टाकून शोधल्यास निकाल येत नाही. CTS क्रमांकाने शोधणे जास्त विश्वासार्ह.

मुंबईसाठी अलीकडचा बदल

मुंबई शहर जिल्ह्यातील Property Card मध्ये फेरफार करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन करण्यात आली आहे. महसूल मंत्री बावनकुळे यांनी 18 मार्च 2026 रोजी epsitmumc.mahabhumi.gov.in हे पोर्टल सुरू केल्याचे IANS च्या वृत्तात म्हटले आहे. त्यानंतर 23 मार्च 2026 रोजी विधानसभेत त्यांनी सांगितले की सुमारे 27,847 Property Card mahabhumi.gov.in वर उपलब्ध आहेत आणि विक्री, वारस, बक्षीसपत्र, गहाण अशा 45 प्रकारच्या फेरफारांसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतात. मुंबईतील मिळकतीचा व्यवहार करत असाल तर हा बदल तुमच्या उपयोगाचा आहे.

गावठाणातील Property Card: स्वामित्व योजना

एक वेगळा उपयोग म्हणजे स्वामित्व योजना (SVAMITVA). केंद्रीय पंचायत राज मंत्रालय, सर्व्हे ऑफ इंडिया आणि राज्यांचे महसूल विभाग यांच्या समन्वयाने ग्रामीण भागात ड्रोन सर्वेक्षणाच्या आधारे घरांचे Property Card वाटले जातात, अशी माहिती PTI च्या बातमीत आहे. म्हणजे गावठाणातील घराच्या मालकालाही आता स्वतःच्या घराचे Property Card मिळू शकते. या कार्डाचा उपयोग कर्ज किंवा मालकी सिद्ध करण्यासाठी होतो.

फसवणूक टाळण्यासाठी काही सूचना

• फक्त .gov.in अशा अधिकृत पोर्टलवरूनच शुल्क भरा. “Property Card काढून देतो” असे सांगणाऱ्या खाजगी वेबसाइट किंवा एजंटांना ₹15 च्या प्रतीसाठी जास्त पैसे देऊ नका.
• खरेदीच्या व्यवहारापूर्वी कार्डावर बोजा नोंद आहे का, ते नक्की तपासा.
• कार्डावरील क्षेत्रफळ आणि खरेदीखतातील क्षेत्रफळ जुळते का, ते पाहा. फरक असल्यास आधी खुलासा मागा.
• एकच कागद पाहून व्यवहार करू नका. मोठ्या रकमेच्या व्यवहारात वकिलाचा सल्ला घ्या.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. Property Card म्हणजे काय? शहरी किंवा नगर भूमापन क्षेत्रातील मिळकतीची शासकीय नोंद. त्यात CTS क्रमांक, मालकाचे नाव, क्षेत्रफळ आणि बोजा अशी माहिती असते. याला मालमत्ता पत्रक असेही म्हणतात.

2. Property Card ऑनलाइन मोफत पाहता येते का? हो. bhulekh.mahabhumi.gov.in वर CTS क्रमांक किंवा मालकाच्या नावाने कार्ड मोफत पाहता येते. मात्र ही प्रत फक्त माहितीसाठी असते.

3. बँकेसाठी कोणती प्रत चालते? digitalsatbara.mahabhumi.gov.in वरून डाउनलोड केलेली डिजिटल स्वाक्षरीत प्रत. पोर्टलच्या सूचनेनुसार ती सर्व शासकीय व कायदेशीर कामांसाठी वापरता येते.

4. Digitally signed Property Card साठी किती शुल्क लागते? पोर्टलवरील माहितीनुसार शुल्क आकारले जाते. सध्या पोर्टलवर दिसणारे शुल्क अर्ज करण्यापूर्वी तपासा, कारण शुल्क बदलू शकते.

5. Property Card आणि 7/12 यात कोणता कागद कुठे लागतो? शेतजमीन व ग्रामीण महसुली जमिनीसाठी 7/12, शहरी सिटी सर्व्हे क्षेत्रातील मिळकतीसाठी Property Card.

6. Property Card म्हणजे मालकीचा पूर्ण पुरावा आहे का? नाही. ती शासकीय नोंद आहे. मालकी हस्तांतरणासाठी नोंदणीकृत खरेदीखत आवश्यक असते आणि त्यानंतर कार्डावरील नोंद बदलते.

निष्कर्ष

शहरातील मिळकतीचा विषय असेल तर Property Card हा पहिला कागद तपासायचा. तो मोफत पाहता येतो, पण बँक किंवा कोर्टासाठी digitalsatbara पोर्टलवरील सही केलेली प्रत घ्या. कार्डावरील माहिती आणि खरेदीखत जुळत नसेल तर व्यवहार थांबवून आधी शहानिशा करा. सुविधा, शुल्क आणि पोर्टलचे पर्याय बदलू शकतात, त्यामुळे शेवटची खात्री नेहमी अधिकृत महाभूमी पोर्टलवर करा.

Internal Linking Suggestions

• ऑनलाईन 7/12 आणि 8अ उतारा कसा काढायचा
• जमिनीचा नकाशा ऑनलाईन कसा पाहायचा
• फ्लॅट खरेदी मार्गदर्शन
• Loan Against Property (LAP) माहिती
• प्रॉपर्टी टॅक्स ऑनलाइन कसा भरावा

External Authoritative Sources

• महाभूमी पोर्टल (महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन): https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/LogIn
• महाभुलेख (मोफत पाहण्यासाठी): https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/
• डिजिटल स्वाक्षरीत Property Card: https://digitalsatbara.mahabhumi.gov.in/DSLR/PropertyCard/PropertyCard
• मुंबई शहर ऑनलाइन फेरफार पोर्टल: https://epsitmumc.mahabhumi.gov.in
• मुंबई उपनगर जिल्हा, भूमी अभिलेख सेवा: https://mumbaisuburban.gov.in/en/service/land-records/
• Free Press Journal (मुंबई ऑनलाइन फेरफार, IANS): https://www.freepressjournal.in/mumbai/maharashtra-govt-launches-100-online-property-mutation-portal-for-mumbai-ending-physical-visits
• Deccan Herald / PTI (स्वामित्व योजना कार्ड वितरण): https://www.deccanherald.com/amp/story/india%2Fmaharashtra%2Fmaharashtra-dy-cm-shinde-distributes-property-cards-under-svamitva-scheme-hails-pm-for-project-3361763

#PropertyCard #मालमत्तापत्रक #महाभुलेख #CTS #महाराष्ट्र