सावित्रीबाई फुले जयंती २०२६: स्त्री शिक्षणाची जननी क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्याबद्दल सविस्तर माहिती
आज ३ जानेवारी! भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका, थोर समाजसुधारक आणि ‘स्त्री शिक्षणाची जननी’ क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांची जयंती. सावित्रीबाईंनी प्रतिकूल परिस्थितीत शिक्षणाची मशाल पेटवली, म्हणूनच आजची स्त्री सन्मानाने शिक्षण घेऊ शकत आहे. आजच्या या विशेष लेखात आपण सावित्रीबाईंचे जीवन, त्यांचे कार्य आणि त्यांचा प्रेरणादायी प्रवास जाणून घेणार आहोत.
सावित्रीबाई फुले: थोडक्यात परिचय
पूर्ण नाव: सावित्रीबाई ज्योतिराव फुले
जन्म: ३ जानेवारी १८३१ (नायगाव, जि. सातारा)
पती: महात्मा ज्योतिराव फुले
ओळख: भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका आणि मुख्याध्यापिका.
संघर्षातून शिक्षणाची मुहूर्तमेढ
सावित्रीबाईंचा जन्म एका सनातनी वातावरणात झाला होता. वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांचा विवाह ज्योतिराव फुले यांच्याशी झाला. ज्योतिरावांनी सावित्रीबाईंना साक्षर केले. मात्र, जेव्हा त्यांनी स्त्रियांना शिकवण्याचे ठरवले, तेव्हा समाजातून मोठा विरोध झाला.
सावित्रीबाई जेव्हा शाळेत शिकवायला जायच्या, तेव्हा लोक त्यांच्यावर शेण, दगड आणि चिखल फेकायचे. पण सावित्रीबाई डगमगल्या नाहीत. त्या सोबत एक जास्तीची साडी घेऊन जायच्या आणि शाळेत गेल्यावर बदलून शिकवायला सुरुवात करायच्या. हा त्यांचा संयम आणि जिद्द आजच्या पिढीसाठी मोठी प्रेरणा आहे.
सावित्रीबाई फुले यांचे ऐतिहासिक कार्य
१. पहिली मुलींची शाळा: १ जानेवारी १८४८ रोजी पुण्याच्या भिडे वाड्यात महात्मा फुले आणि सावित्रीबाईंनी भारतातील मुलींची पहिली शाळा सुरू केली.
२. सामाजिक सुधारणा: विधवांचे केशवपन थांबवण्यासाठी त्यांनी नाव्ह्यांचा संप घडवून आणला. तसेच, बालविवाह प्रथा रोखण्यासाठी काम केले.
३. सत्यशोधक समाज: महात्मा फुलेंच्या खांद्याला खांदा लावून त्यांनी सत्यशोधक समाजाच्या कार्यात मोलाचा वाटा उचलला.
४. मानवतावादी दृष्टिकोन: दुष्काळात लोकांची सेवा करणे असो किंवा प्लेगच्या साथीमध्ये रुग्णांची सुश्रुषा करणे, सावित्रीबाईंनी नेहमीच माणुसकी जपली.
सावित्रीबाईंचे साहित्य दर्शन
सावित्रीबाई केवळ शिक्षिका नव्हत्या, तर त्या एक उत्तम कवयित्री देखील होत्या. त्यांचे दोन महत्त्वाचे काव्यसंग्रह प्रसिद्ध आहेत:
काव्यफुले (१८५४)
बावनकशी सुबोध रत्नाकर (१८९२)
त्यांच्या कवितांमधून त्यांनी ‘शिका, संघटित व्हा आणि अज्ञान दूर करा’ हा संदेश समाजाला दिला.
सावित्रीबाई फुले जयंतीचे महत्त्व (बालिका दिन)
महाराष्ट्र शासनाने सावित्रीबाई फुले यांचा जन्मदिवस (३ जानेवारी) हा ‘बालिका दिन’ (Girl Child Day) म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा दिवस स्त्री शिक्षणाचा गौरव करण्याचा आणि महिला सक्षमीकरणाचा संकल्प करण्याचा दिवस आहे.
FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. सावित्रीबाई फुले यांचा जन्म कोठे झाला? सावित्रीबाईंचा जन्म सातारा जिल्ह्यातील नायगाव येथे झाला.
२. सावित्रीबाईंना ‘क्रांतीज्योती’ का म्हणतात? अज्ञानाच्या अंधारात खितपत पडलेल्या स्त्रियांसाठी त्यांनी शिक्षणाचा प्रकाश (ज्योत) आणला, म्हणून त्यांना ‘क्रांतीज्योती’ म्हटले जाते.
३. ३ जानेवारी हा दिवस महाराष्ट्रात कसा साजरा केला जातो? हा दिवस ‘बालिका दिन’ आणि ‘स्त्री मुक्ती दिन’ म्हणून मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो.
निष्कर्ष
सावित्रीबाई फुले यांनी केवळ अक्षरे गिरवली नाहीत, तर स्त्रियांना त्यांचे हक्क मिळवून दिले. आज प्रत्येक क्षेत्रात मुली प्रगती करत आहेत, त्याचे श्रेय निश्चितच सावित्रीबाईंना जाते. त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेणे हीच त्यांना खरी आदरांजली ठरेल.
==========================================================================================================
माहिती In मराठी:
आमच्यासोबत कनेक्ट व्हा!
🌸 आर्थिक माहिती आणि महत्त्वाच्या अपडेट्ससाठी आम्हाला फॉलो करा:
| प्लॅटफॉर्म | लिंक |
| 🌐 Website | https://www.mahitiinmarathi.in |
| 💬 WhatsApp Channel | https://whatsapp.com/channel/0029Val2tuCJuyAB49GXhp14 |
| https://www.facebook.com/mahitiinmarathi | |
| https://www.instagram.com/mahitiinm | |
| 🧵 Threads | https://www.threads.net/@mahitiinm |
| 📢 Telegram | https://t.me/+8748TkxWbp85YzVl |
| mahitiinm@gmail.com |
टॅग्स: #माहितीInमराठी #MahitiInMarathi #FollowUs #SocialMedia #MarathiNews #StayUpdated
